📘 Czwartkowa Dawka Wiedzy z Fundacją SELF
Maskowanie emocji u dzieci – kiedy spokój nie oznacza, że wszystko jest w porządku
Wielu dorosłych zakłada, że jeśli dziecko jest „ciche”, „spokojne” i „nie sprawia problemów”,
to znaczy, że dobrze sobie radzi.
Tymczasem niektóre dzieci nie wyrażają emocji nie dlatego, że ich nie czują,
ale dlatego, że nauczyły się je ukrywać.
Maskowanie emocji to strategia radzenia sobie, która może rozwinąć się u dziecka, gdy:
boi się odrzucenia lub oceny,
chce spełniać oczekiwania,
doświadcza presji bycia „grzecznym”,
czuje, że jego emocje są kłopotem dla otoczenia.
To cicha forma cierpienia, która bywa niezauważona.
💚 1. Jak wygląda maskowanie emocji?
Nie zawsze tak, jak myślimy.
Dziecko maskujące emocje może:
uśmiechać się, gdy jest mu trudno,
mówić „nic się nie stało”, choć było zranione,
nadmiernie przepraszać,
unikać konfliktów za wszelką cenę,
płakać dopiero w domu po całym dniu „bycia dzielnym”,
wycofywać się zamiast prosić o pomoc.
To nie jest manipulacja.
To mechanizm obronny.
💚 2. Dlaczego dzieci zaczynają maskować emocje?
Najczęstsze powody to:
🔸 brak bezpiecznej przestrzeni do wyrażania uczuć
np. słyszane wcześniej:
„nie przesadzaj”, „uspokój się”, „duzi chłopcy nie płaczą”.
🔸 lęk przed oceną i odrzuceniem
dziecko woli ukryć emocję, niż ryzykować wstyd.
🔸 potrzeba bycia „idealnym”
szczególnie u dzieci wysoko wrażliwych i perfekcjonistycznych.
🔸 obawa, że obciąży dorosłego
dzieci często chcą „chronić” rodzica.
💚 3. Jak rozpoznać, że dziecko maskuje emocje?
Zwróć uwagę na sygnały:
rzadko mówi o tym, co czuje,
minimalizuje swoje przeżycia („to nic takiego”),
reaguje dopiero w domu po „trzymaniu się” cały dzień,
unika konfliktów z lęku, nie z dojrzałości,
przeprasza nawet wtedy, gdy nic nie zrobiło,
nadmiernie spełnia oczekiwania dorosłych.
Maskowanie to nie spokój — to niewidzialne napięcie.
💚 4. Co pomaga dziecku najbardziej?
✔️ 1. Nazywanie emocji
„Widzę, że jest Ci trudno. Możesz mi powiedzieć, kiedy będziesz gotowy.”
✔️ 2. Normalizowanie uczuć
„Każdy czasem czuje złość, smutek albo lęk — to normalne.”
✔️ 3. Uznanie zamiast pocieszania na siłę
Nie: „nie ma o co płakać”
Tylko: „widzę, że to dla Ciebie ważne”.
✔️ 4. Dorośli regulują — dziecko się uczy
Dziecko nie potrzebuje perfekcyjnego rodzica.
Potrzebuje bezpiecznego.
✔️ 5. Rozmowa „po czasie”
Nie w emocjach, nie od razu — dopiero gdy układ nerwowy jest wyciszony.
🌿 W Fundacji SELF uczymy, jak zauważać subtelne sygnały emocji i wspierać dzieci w sposób, który wzmacnia ich poczucie bezpieczeństwa i autentyczność.
Jeśli potrzebujesz konsultacji — jesteśmy tu dla Ciebie.